«عجبا! می‌خواهند با اندیشه‌هائی‌ که‌ چکیده‌ی افکار ماسینیون‌، مستشار وزارت‌ مستعمرات‌ فرانسه‌ در شمال‌ آفریقا و سرپرست‌ مبلّغان‌ مسیحی‌ در مصر، و افکار گورویچ‌، یهودی‌ ماتریالیست‌، و اندیشه‌های‌ ژان‌ پُل‌ سارتر، اگزیستانسیالیست‌ ضدّ خدا، و عقائد دورکهایم‌، جامعه‌شناسی که‌ ضدّ مذهب‌ است‌، اسلام‌ نوین‌ بسازند!»
متن بالا بخشی از نامه‎ی شهید #مطهری به امام خمینی پس از فوت دکتر #شریعتی است. این جنس انتقادات و نظرات درمورد دکتر شریعتی بسیار شنیده می‎شود.

یکی از دلایل مهم مطرح شدن این نقد، استفاده‎ی بسیار زیاد دکتر شریعتی از نظریه‎ها و نقل قول‎های این اشخاص است.
هرجا که می‎خواهد در مورد غرب‎زدگی روشنفکران مسلمان صحبت کند به مقدمه‎ی سارتر بر دوزخیان زمین ارجاع می‎دهد و می‎گوید خود آن‎ها اعتراف می‎کنند که روشن‎فکرانی برای تبلیغ عقاید غربی در شرق ساختند.

در نیایش می‎گوید:« من آرزو می‎کنم که روزی سطح شعور و شناخت مذهبی ما در این تنها کشور شیعه‎ی جهان به جایی برسد که سخنگوی رسمی مذهب ما فاطمه را آنچنان که سلیمان کتانی-طبیب مسیحی- شناسانده است و علی را آنچنان که دکتر ماسینیون کاتولیک توصیف می‎کند و …بفهمد و مدعیان مذهب حقه جعفری روزی بتوانند به ترجمه‎ی آثار این کفار رسمی توفیق یابند.»

بخشی از این ارجاع‎ها به علت مخاطب دکتر شریعتی است. مخاطبی بسیار متفاوت با مخاطب روحانیان متعهد آن‎زمان. اکثریت مخاطبان دکتر شریعتی دانشگاهیان هستند.قشری که بیش از اینکه با متون دینی و قرآن و حدیث سروکار داشته باشند با آثار نویسندگان و اندیشمندان و هنرمندان غربی سروکار دارند.

برای گفتگو با این تشنگان حقیقت غافل نمی‎توان جز با زبان خودشان حرف زد و از مشترکات شروع کرد. مشترکاتی که نباید به آن‎ها نگاه صفر و صدی داشت. دکتر شریعتی از انتقادهای سارتر بر تمدن مدرن و استعمار استفاده می‎کند اما به هیچ‎عنوان هستی‎شناسی و دیگر عقاید سارتر را نمی‎پذیرد و به وقتش نقدهایش را به او وارد می‎کند.
از نظریات مارکس برای تبیین بی‎عدالتی سرمایه‎داری استفاده می‎کند و جایی دیگر از معضلات ماتریالیسم دیالکتیک و نبود اخلاقیات در مارکسیسم می‎گوید(این انتقادها را می‎توان در درس هشت اسلام‎شناسی یک مشاهده کرد). این استفاده از آثار «کفار رسمی» تنها وسیله‎ای برای شروع گفتگو است و متوقف شدن روی این ارجاعات و ندیدن دیگر سطوح اشتباه است.

#تحلیل_دانش_آموزی
#سامان_سیفی دانش‌آموز دبیرستان شرف‌الدین

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *